Избери решение на задача:

Задача 1 (безплатна)

Кратко решение

I

\[ \operatorname{tg}(20^\circ + 40^\circ) = \frac{\operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ}{1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ} \]\[ \sqrt{3} = \frac{\operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ}{1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ} \]\[ \operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ = \sqrt{3}(1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ) = \sqrt{3} - \sqrt{3}\operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ \]\[ \operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ + \sqrt{3}\operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ = \sqrt{3} \]

II

\[ \operatorname{tg}(10^\circ - 70^\circ) = \frac{\operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ}{1 + \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ} \]\[ -\sqrt{3} = \frac{\operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ}{1 + \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ} \]\[ \operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ = -\sqrt{3}(1 + \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ) = -\sqrt{3} - \sqrt{3}\operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ \]\[ \operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ + \sqrt{3}\operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ = -\sqrt{3} \]

Подробно решение

Пресмятане на \( \operatorname{tg} 20^{\circ}+\operatorname{tg} 40^{\circ}+\sqrt{3} \operatorname{tg} 20^{\circ} \operatorname{tg} 40^{\circ} \)

Стъпка 1: Използване на формулата за тангенс от сбор на два ъгъла

Използваме формулата за тангенс на сбор \( \operatorname{tg}(\alpha + \beta) = \frac{\operatorname{tg}\alpha + \operatorname{tg}\beta}{1 - \operatorname{tg}\alpha \operatorname{tg}\beta} \) за ъглите \( \alpha = 20^\circ \) и \( \beta = 40^\circ \): \[ \operatorname{tg}(20^\circ + 40^\circ) = \frac{\operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ}{1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ} \] Тъй като \( 20^\circ + 40^\circ = 60^\circ \) и \( \operatorname{tg} 60^\circ = \sqrt{3} \), получаваме: \[ \sqrt{3} = \frac{\operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ}{1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ} \]

Стъпка 2: Преобразуване на равенството

Умножаваме двете страни по знаменателя \( (1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ) \): \[ \operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ = \sqrt{3}(1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ) \] \[ \operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ = \sqrt{3} - \sqrt{3} \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ \] Прехвърляме израза \( -\sqrt{3} \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ \) от лявата страна: \[ \operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ + \sqrt{3} \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ = \sqrt{3} \] ---

Пресмятане на \( \operatorname{tg} 10^{\circ}-\operatorname{tg} 70^{\circ}+\sqrt{3} \operatorname{tg} 10^{\circ} \operatorname{tg} 70^{\circ} \)

Стъпка 1: Използване на формулата за тангенс от разлика на два ъгъла

Използваме формулата \( \operatorname{tg}(\alpha - \beta) = \frac{\operatorname{tg}\alpha - \operatorname{tg}\beta}{1 + \operatorname{tg}\alpha \operatorname{tg}\beta} \) за ъглите \( \alpha = 10^\circ \) и \( \beta = 70^\circ \): \[ \operatorname{tg}(10^\circ - 70^\circ) = \frac{\operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ}{1 + \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ} \] Тъй като \( 10^\circ - 70^\circ = -60^\circ \) и \( \operatorname{tg}(-60^\circ) = -\operatorname{tg} 60^\circ = -\sqrt{3} \), записваме: \[ -\sqrt{3} = \frac{\operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ}{1 + \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ} \]

Стъпка 2: Преобразуване на равенството

Освобождаваме се от знаменателя: \[ \operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ = -\sqrt{3}(1 + \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ) \] \[ \operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ = -\sqrt{3} - \sqrt{3} \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ \] Прехвърляме израза \( -\sqrt{3} \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ \) отляво: \[ \operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ + \sqrt{3} \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ = -\sqrt{3} \]

Кратък запис на решението:

I

\[ \operatorname{tg} 60^\circ = \frac{\operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ}{1 - \operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ} = \sqrt{3} \] \[ \operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ = \sqrt{3} - \sqrt{3}\operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ \] \[ \operatorname{tg} 20^\circ + \operatorname{tg} 40^\circ + \sqrt{3}\operatorname{tg} 20^\circ \operatorname{tg} 40^\circ = \sqrt{3} \]

II

\[ \operatorname{tg}(-60^\circ) = \frac{\operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ}{1 + \operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ} = -\sqrt{3} \] \[ \operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ = -\sqrt{3} - \sqrt{3}\operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ \] \[ \operatorname{tg} 10^\circ - \operatorname{tg} 70^\circ + \sqrt{3}\operatorname{tg} 10^\circ \operatorname{tg} 70^\circ = -\sqrt{3} \]

Най-важното от урока

Четност: Само \( \cos x \) е четна (\( \cos(-x) = \cos x \)). Функциите \( \sin x \), \( \operatorname{tg} x \) и \( \operatorname{cotg} x \) са нечетни (\( f(-x) = -f(x) \)).
Периодичност: \( \sin x \) и \( \cos x \) имат основен период \( 2\pi \) (\( 360^\circ \)); \( \operatorname{tg} x \) и \( \operatorname{cotg} x \) имат основен период \( \pi \) (\( 180^\circ \)). За \( f(ax + b) \) периодът се променя на \( \frac{T}{|a|} \).
Събирателни формули за тангенс и котангенс: \[ \operatorname{tg}(\alpha \pm \beta) = \frac{\operatorname{tg} \alpha \pm \operatorname{tg} \beta}{1 \mp \operatorname{tg} \alpha \operatorname{tg} \beta}, \quad \operatorname{cotg}(\alpha \pm \beta) = \frac{\operatorname{cotg} \alpha \operatorname{cotg} \beta \mp 1}{\operatorname{cotg} \beta \pm \operatorname{cotg} \alpha} \]
Функцията \( y = f(x) \) е четна, ако дефиниционното ѝ множество е симетрично спрямо нулата и \( f(-x) = f(x) \). Тя е нечетна, ако дефиниционното ѝ множество е симетрично и \( f(-x) = -f(x) \).
Функцията косинус е четна, а функциите синус, тангенс и котангенс са нечетни: \[ \cos(-x) = \cos x \] \[ \sin(-x) = -\sin x \] \[ \operatorname{tg}(-x) = -\operatorname{tg} x \] \[ \operatorname{cotg}(-x) = -\operatorname{cotg} x \]
Единична тригонометрична окръжност с радиус 1 и център в началото на координатната система \(O(0,0)\). Координатните оси \(Ox\) (хоризонтална) и \(Oy\) (вертикална) са ясно обозначени, като \(Ox\) е положителна надясно и \(Oy\) е положителна нагоре.
Начертан е радиус от \(O\) до точка \(M\). Ъгъл \(\alpha\) е показан между положителната ос \(Ox\) и радиуса \(OM\), измерен обратно на часовниковата стрелка. Точка \(M\) се намира в I квадрант и е етикетирана като \(M(\cos\alpha, \sin\alpha)\).
От точка \(M\) е спуснат пунктиран перпендикуляр към оста \(Ox\), който достига до нея в точка, обозначена като \(\cos\alpha\).
От точка \(M\) е спуснат пунктиран перпендикуляр към оста \(Oy\), който достига до нея в точка, обозначена като \(\sin\alpha\).
Начертан е втори радиус от \(O\) до точка \(M_1\). Ъгъл \(-\alpha\) е показан между положителната ос \(Ox\) и радиуса \(OM_1\), измерен по часовниковата стрелка. Точка \(M_1\) се намира във IV квадрант и е етикетирана като \(M_1(\cos(-\alpha), \sin(-\alpha))\).
От точка \(M_1\) е спуснат пунктиран перпендикуляр към оста \(Ox\), който достига до същата точка като проекцията на \(M\), и също е обозначен като \(\cos\alpha\). Това визуално илюстрира, че абсцисите съвпадат: \(\cos(-\alpha) = \cos\alpha\).
От точка \(M_1\) е спуснат пунктиран перпендикуляр към оста \(Oy\), който достига до нея в точка, обозначена като \(-\sin\alpha\). Тази точка на \(Oy\) е симетрична на \(\sin\alpha\) спрямо началото \(O\). Това визуално илюстрира, че ординатите са противоположни: \(\sin(-\alpha) = -\sin\alpha\).
Пресмятане на тригонометрични функции от отрицателен ъгъл: \[ \cos(-60^\circ) = \cos 60^\circ = \frac{1}{2} \] \[ \sin(-30^\circ) = -\sin 30^\circ = -\frac{1}{2} \] \[ \operatorname{tg}(-45^\circ) = -\operatorname{tg} 45^\circ = -1 \]
Пресметнете стойността на израза \( A = \sin\left(-\frac{\pi}{6}\right) + \cos\left(-\frac{\pi}{3}\right) \).
Прилагаме свойствата за четност и нечетност: \[ \sin\left(-\frac{\pi}{6}\right) = -\sin\frac{\pi}{6} = -\frac{1}{2} \] \[ \cos\left(-\frac{\pi}{3}\right) = \cos\frac{\pi}{3} = \frac{1}{2} \] \[ A = -\frac{1}{2} + \frac{1}{2} = 0 \]
Една функция \( f(x) \) е периодична с период \( T \neq 0 \), ако за всяко \( x \) от дефиниционната област стойностите \( x \pm T \) също принадлежат на дефиниционната област и \( f(x + T) = f(x) \). Най-малкият положителен период се нарича основен период.
Период на синус и косинус: \( T = 2\pi \) (\( 360^\circ \)) \[ \sin(x \pm 2k\pi) = \sin x, \quad \cos(x \pm 2k\pi) = \cos x \quad (k \in \mathbb{Z}) \] Стойностите се повтарят през интервал от \( 2\pi \) (\( 360^\circ \)).
Период на тангенс и котангенс: \( T = \pi \) (\( 180^\circ \)) \[ \operatorname{tg}(x \pm k\pi) = \operatorname{tg} x, \quad \operatorname{cotg}(x \pm k\pi) = \operatorname{cotg} x \quad (k \in \mathbb{Z}) \] Стойностите се повтарят през интервал от \( \pi \) (\( 180^\circ \)).
Ако функцията \( f(x) \) има период \( T \), то функцията \( F(x) = f(ax + b) \) има период: \[ T' = \frac{T}{|a|} \]
Намерете основния период на функцията \( f(x) = \cos(4x + 3) \).
Основният период на функцията косинус е \( T = 2\pi \). Коефициентът пред аргумента \( x \) е \( a = 4 \). \[ T' = \frac{2\pi}{|4|} = \frac{2\pi}{4} = \frac{\pi}{2} \]
За произволни ъгли \( \alpha \) и \( \beta \), за които тригонометричните функции са дефинирани, са в сила равенствата: \[ \operatorname{tg}(\alpha + \beta) = \frac{\operatorname{tg} \alpha + \operatorname{tg} \beta}{1 - \operatorname{tg} \alpha \operatorname{tg} \beta} \] \[ \operatorname{tg}(\alpha - \beta) = \frac{\operatorname{tg} \alpha - \operatorname{tg} \beta}{1 + \operatorname{tg} \alpha \operatorname{tg} \beta} \] \[ \operatorname{cotg}(\alpha + \beta) = \frac{\operatorname{cotg} \alpha \operatorname{cotg} \beta - 1}{\operatorname{cotg} \alpha + \operatorname{cotg} \beta} \] \[ \operatorname{cotg}(\alpha - \beta) = \frac{\operatorname{cotg} \alpha \operatorname{cotg} \beta + 1}{\operatorname{cotg} \beta - \operatorname{cotg} \alpha} \]
Във формулата за \( \operatorname{cotg}(\alpha - \beta) \) обърнете внимание на реда в знаменателя: \( \operatorname{cotg} \beta - \operatorname{cotg} \alpha \).
Пресмятане чрез събирателни формули: \[ \frac{\operatorname{tg} 32^\circ + \operatorname{tg} 13^\circ}{1 - \operatorname{tg} 32^\circ \operatorname{tg} 13^\circ} = \operatorname{tg}(32^\circ + 13^\circ) = \operatorname{tg} 45^\circ = 1 \]
Пресметнете стойността на израза: \[ \frac{\operatorname{cotg} 23^\circ \operatorname{cotg} 37^\circ - 1}{\operatorname{cotg} 23^\circ + \operatorname{cotg} 37^\circ} \]
Прилагаме формулата за котангенс от сбор на два ъгъла: \[ \frac{\operatorname{cotg} 23^\circ \operatorname{cotg} 37^\circ - 1}{\operatorname{cotg} 23^\circ + \operatorname{cotg} 37^\circ} = \operatorname{cotg}(23^\circ + 37^\circ) = \operatorname{cotg} 60^\circ = \frac{\sqrt{3}}{3} \]

Задачи за упражнение

Задача 1 (Лесна): Пресметнете стойността на израза: \[ A = \operatorname{tg} \frac{101\pi}{4} - \cos 2020\pi \]
1. Използваме периодичността на функциите:
За тангенс периодът е \( \pi \): \[ \frac{101\pi}{4} = 25\pi + \frac{\pi}{4} \implies \operatorname{tg} \frac{101\pi}{4} = \operatorname{tg}\left(25\pi + \frac{\pi}{4}\right) = \operatorname{tg} \frac{\pi}{4} = 1 \] За косинус периодът е \( 2\pi \): \[ 2020\pi = 1010 \cdot (2\pi) \implies \cos 2020\pi = \cos 0 = 1 \] 2. Заместваме в израза: \[ A = 1 - 1 = 0 \] Отговор: 0
Задача 2 (Средна): Намерете точната стойност на \( \operatorname{tg} 15^\circ \).
Представяме \( 15^\circ \) като разлика от таблични ъгли: \( 15^\circ = 45^\circ - 30^\circ \).
Прилагаме формулата за тангенс от разлика: \[ \operatorname{tg} 15^\circ = \operatorname{tg}(45^\circ - 30^\circ) = \frac{\operatorname{tg} 45^\circ - \operatorname{tg} 30^\circ}{1 + \operatorname{tg} 45^\circ \operatorname{tg} 30^\circ} \] Заместваме стойностите \( \operatorname{tg} 45^\circ = 1 \) и \( \operatorname{tg} 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{3} \): \[ \operatorname{tg} 15^\circ = \frac{1 - \frac{\sqrt{3}}{3}}{1 + 1 \cdot \frac{\sqrt{3}}{3}} = \frac{\frac{3 - \sqrt{3}}{3}}{\frac{3 + \sqrt{3}}{3}} = \frac{3 - \sqrt{3}}{3 + \sqrt{3}} \] Рационализираме знаменателя: \[ \frac{(3 - \sqrt{3})(3 - \sqrt{3})}{(3 + \sqrt{3})(3 - \sqrt{3})} = \frac{9 - 6\sqrt{3} + 3}{9 - 3} = \frac{12 - 6\sqrt{3}}{6} = 2 - \sqrt{3} \] Отговор: \( 2 - \sqrt{3} \)
Задача 3 (Средна): Пресметнете \( \operatorname{tg}\left(\alpha + \frac{\pi}{4}\right) \), ако \( \sin \alpha = -\frac{3}{5} \) и \( \alpha \in \left(\pi; \frac{3\pi}{2}\right) \).
1. Намираме \( \cos \alpha \). Тъй като \( \alpha \) е в трети квадрант (\( \pi < \alpha < \frac{3\pi}{2} \)), косинусът е отрицателен: \[ \cos \alpha = -\sqrt{1 - \sin^2 \alpha} = -\sqrt{1 - \left(-\frac{3}{5}\right)^2} = -\sqrt{1 - \frac{9}{25}} = -\sqrt{\frac{16}{25}} = -\frac{4}{5} \] 2. Пресмятаме \( \operatorname{tg} \alpha \): \[ \operatorname{tg} \alpha = \frac{\sin \alpha}{\cos \alpha} = \frac{-\frac{3}{5}}{-\frac{4}{5}} = \frac{3}{4} \] 3. Прилагаме формулата за тангенс от сбор, като знаем, че \( \operatorname{tg}\frac{\pi}{4} = 1 \): \[ \operatorname{tg}\left(\alpha + \frac{\pi}{4}\right) = \frac{\operatorname{tg} \alpha + \operatorname{tg}\frac{\pi}{4}}{1 - \operatorname{tg} \alpha \operatorname{tg}\frac{\pi}{4}} = \frac{\frac{3}{4} + 1}{1 - \frac{3}{4} \cdot 1} = \frac{\frac{7}{4}}{\frac{1}{4}} = 7 \] Отговор: 7
Задача 4 (Трудна): Опростете тригонометричния израз за \( \alpha \neq \frac{\pi}{2} + k\pi \): \[ B = \frac{\sin(333\pi + \alpha) + \cos\left(101\frac{\pi}{2} - \alpha\right)}{\cos 2020\pi \cdot \operatorname{tg}(222\pi + \alpha)} - \cos(777\pi + \alpha) \]
Опростяваме отделните компоненти с помощта на периодичност и свойства за четност/нечетност:
  • \( \sin(333\pi + \alpha) = \sin(332\pi + \pi + \alpha) = \sin(\pi + \alpha) = -\sin \alpha \)
  • \( \cos\left(101\frac{\pi}{2} - \alpha\right) = \cos\left(50\pi + \frac{\pi}{2} - \alpha\right) = \cos\left(\frac{\pi}{2} - \alpha\right) = \sin \alpha \)
  • \( \cos(2020\pi) = \cos(0) = 1 \)
  • \( \operatorname{tg}(222\pi + \alpha) = \operatorname{tg} \alpha \) (поради период \( \pi \))
  • \( \cos(777\pi + \alpha) = \cos(\pi + \alpha) = -\cos \alpha \)
Заместваме в израза: \[ B = \frac{-\sin \alpha + \sin \alpha}{1 \cdot \operatorname{tg} \alpha} - (-\cos \alpha) = \frac{0}{\operatorname{tg} \alpha} + \cos \alpha = \cos \alpha \] Отговор: \( \cos \alpha \)

Надвий
домашното
с хиляди решения, уроци и тестове:

Математика

104411 решения

1944 уроци и тестове

Иконка Математика
4 клас
5 клас
6 клас
7 клас
8 клас
9 клас
10 клас
11 клас
12 клас

Литература

773 материали

Иконка Литература
5 клас
6 клас
7 клас
8 клас
9 клас
10 клас
11 клас
12 клас