Най-важното от урока
Симетрия спрямо ос \(Ox\): Променя се знакът само на y-координатата. Пример: \(A(5, -3) \rightarrow A_1(5, 3)\).
Симетрия спрямо ос \(Oy\): Променя се знакът само на x-координатата. Пример: \(A(5, -3) \rightarrow A_2(-5, -3)\).
Симетрия спрямо началото \(O\): Променят се знаците и на двете координати. Пример: \(A(5, -3) \rightarrow A_3(-5, 3)\).
Симетрия спрямо ос \(Oy\): Променя се знакът само на x-координатата. Пример: \(A(5, -3) \rightarrow A_2(-5, -3)\).
Симетрия спрямо началото \(O\): Променят се знаците и на двете координати. Пример: \(A(5, -3) \rightarrow A_3(-5, 3)\).
Две точки са симетрични спрямо оста \(Ox\), ако са на равни разстояния от нея и лежат на права, перпендикулярна на \(Ox\).
Ако точка \(A(x, y)\) е симетрична на точка \(A_1\) спрямо оста \(Ox\), то координатите на \(A_1\) са \((x, -y)\).
Правило: Абсцисата (x-координатата) остава същата, а ординатата (y-координатата) става противоположно число.
Правило: Абсцисата (x-координатата) остава същата, а ординатата (y-координатата) става противоположно число.
Точката, симетрична на \(M(2, 3)\) спрямо оста \(Ox\), е точка \(M_1(2, -3)\).
Намерете координатите на точка \(P_1\), симетрична на \(P(-4, 5)\) спрямо оста \(Ox\).
Отговор: \(P_1(-4, -5)\). Запазваме x-координатата (-4) и сменяме знака на y-координатата (5 става -5).
Две точки са симетрични спрямо оста \(Oy\), ако са на равни разстояния от нея и лежат на права, перпендикулярна на \(Oy\).
Ако точка \(A(x, y)\) е симетрична на точка \(A_1\) спрямо оста \(Oy\), то координатите на \(A_1\) са \((-x, y)\).
Правило: Ординатата (y-координатата) остава същата, а абсцисата (x-координатата) става противоположно число.
Правило: Ординатата (y-координатата) остава същата, а абсцисата (x-координатата) става противоположно число.
Точката, симетрична на \(N(4, 2)\) спрямо оста \(Oy\), е точка \(N_1(-4, 2)\).
Намерете координатите на точка \(Q_1\), симетрична на \(Q(7, -1)\) спрямо оста \(Oy\).
Отговор: \(Q_1(-7, -1)\). Запазваме y-координатата (-1) и сменяме знака на x-координатата (7 става -7).
Две точки са симетрични спрямо началото \(O(0,0)\), ако точка \(O\) е среда на отсечката, която ги свързва.
Ако точка \(A(x, y)\) е симетрична на точка \(A_1\) спрямо началото \(O\), то координатите на \(A_1\) са \((-x, -y)\).
Правило: И абсцисата (x-координатата), и ординатата (y-координатата) стават противоположни числа.
Правило: И абсцисата (x-координатата), и ординатата (y-координатата) стават противоположни числа.
Точката, симетрична на \(M(3, 2)\) спрямо началото \(O\), е точка \(M_1(-3, -2)\).
Намерете координатите на точка \(R_1\), симетрична на \(R(-5, -8)\) спрямо началото \(O\).
Отговор: \(R_1(5, 8)\). Сменяме знака и на x-координатата (-5 става 5), и на y-координатата (-8 става 8).
Задачи за упражнение
Лесна: Дадена е точка \(A(6, -1)\). Намерете координатите на:
- точка \(B\), симетрична на \(A\) спрямо \(Ox\).
- точка \(C\), симетрична на \(A\) спрямо \(Oy\).
- точка \(D\), симетрична на \(A\) спрямо началото \(O\).
- Спрямо \(Ox\): сменяме знака на \(y \implies B(6, 1)\).
- Спрямо \(Oy\): сменяме знака на \(x \implies C(-6, -1)\).
- Спрямо \(O\): сменяме знака и на \(x\), и на \(y \implies D(-6, 1)\).
Средна: Дадена е точка \(P(3, 4)\). Точка \(Q\) е симетрична на \(P\) спрямо оста \(Ox\), а точка \(R\) е симетрична на \(P\) спрямо оста \(Oy\). Намерете лицето на триъгълник \(PQR\).
1. Намираме координатите на точките:
3. Намираме дължините на катетите:
- \(P(3, 4)\) е дадена.
- \(Q\) е симетрична на \(P\) спрямо \(Ox \implies Q(3, -4)\).
- \(R\) е симетрична на \(P\) спрямо \(Oy \implies R(-3, 4)\).
3. Намираме дължините на катетите:
- Дължина на \(PR\): \(|x_P - x_R| = |3 - (-3)| = 6\) м. ед.
- Дължина на \(PQ\): \(|y_P - y_Q| = |4 - (-4)| = 8\) м. ед.
Трудна: Точките \(A(-5, 2)\) и \(C(5, -2)\) са противоположни върхове на правоъгълник \(ABCD\), чиито страни са успоредни на координатните оси. Намерете координатите на другите два върха \(B\) и \(D\).
Тъй като страните на правоъгълника са успоредни на осите, върховете ще споделят координати.
Отговор: \(B(-5, -2)\) и \(D(5, 2)\).
- Връх \(B\) ще има същата x-координата като \(A\) и същата y-координата като \(C\). Следователно \(B(-5, -2)\).
- Връх \(D\) ще има същата x-координата като \(C\) и същата y-координата като \(A\). Следователно \(D(5, 2)\).